Projeksiyon tıkırtısından AVM sessizliğine: İşte Elazığ sinemalarının hazin öyküsü
Bugün cep telefonlarımızdan tek tuşla film izlediğimiz o hız çağından biraz uzaklaşıp, Elazığ'ın o şık, kalabalık ve 'beyaz perde' kokan akşamlarına dönüyoruz. Hürriyet Caddesi'nden Gazi Caddesi'ne uzanan o büyülü rotada, Elazığ sosyal hayatının kalbi bir zamanlar sinema salonlarında atardı.
Haberin Özeti
- • 70'li, 80'li ve 90'lı yıllarda Elazığ'da sinema salonları, ailelerin ve gençlerin buluşma noktası olarak şehrin sosyal ve kültürel kalbiydi.
- • Gazi Caddesi'ndeki Saray, Hürriyet Caddesi'ndeki Yeni Sinema ile yazlık Yıldız ve Güneş Sinemaları, dönemin unutulmaz mekânlarıydı.
- • İshak Sunguroğlu ve Nurettin Ardıçoğlu'nun vurguladığı gibi sinemalar, Elazığ'a estetik kazandıran ve sosyalleşmeyi öğreten bir 'terbiye okulu'ydu.
70’li, 80’li ve hatta 90’lı yıllarda Elazığlılar için sinema, sadece bir film izleme alanı değil; ailelerin en şık kıyafetlerini giyip gittiği, gençlerin buluşma noktası olan tam bir kültürel ritüeldi. O dönemlerde televizyonun henüz her eve girmediği veya tek kanallı olduğu yıllarda, şehrin sosyal nabzı bu salonlarda tutulurdu.
Gazi Caddesi’nin Unutulmaz Işıkları: Sinema Saray ve Diğerleri
Elazığ’ın sinema denilince akla gelen ilk durağı kuşkusuz Saray Sineması’ydı. Gazi Caddesi üzerinde yer alan bu salon, döneminin en modern yapılarından biriydi. Şehir dışından gelen tiyatro gruplarının da sahne aldığı bu mekânda, localar dolup taşar, film aralarında yenen o meşhur gazoz ve simitlerin tadı damağımızda kalırdı.
Bir diğer efsane ise Yeni Sinema idi. Hürriyet Caddesi tarafında, bugünkü ticaret merkezlerinin olduğu bölgede yükselen bu salon, özellikle macera ve yerli film tutkunlarının uğrak yeriydi. "Sinemanın önünde buluşalım" cümlesi, o yıllarda Elazığlı gençler için en yaygın randevulaşma biçimiydi.
Yazlık Sinemalar: Yıldızlar Altında Film Keyfi
Elazığ’ın o meşhur sıcak yaz akşamlarında ise kapalı salonlar yerini yazlık sinemalara bırakırdı. İstasyon Caddesi ve Olgunlar tarafına yakın bölgelerde kurulan açık hava sinemaları, şehre bambaşka bir hava katardı. Çekirdek seslerinin film sesine karıştığı o akşamlar, Elazığ’ın komşuluk kültürünün de en güçlü olduğu anlardı. Yıldız Sineması ve Güneş Sineması gibi isimler, bugün orta yaşlı pek çok Elazığlının çocukluk hatıralarında derin bir iz bırakmıştır.
Şehir Kültürü Üzerindeki Etkisi
O dönem üzerine yapılan araştırmalar ve yerel yazarların kaleminden çıkan hatıralar, sinemanın Elazığ’da bir "terbiye okulu" olduğunu söyler. Araştırmacı-Yazar İshak Sunguroğlu’nun notlarında ve yerel tarihçi Nurettin Ardıçoğlu’nun Elazığ kültürüne dair analizlerinde; sinemanın şehre getirdiği estetik, insanların kılık kıyafetine özeni ve sosyalleşme biçimleri geniş yer bulur. Fırat Üniversitesi’ndeki akademik çalışmalarda da (Örn: Elazığ Kent Belleğinde Sinemalar) belirtildiği üzere; sinemalar kapanıp yerini AVM salonlarına bırakana dek, Elazığ bölgenin en vizyon sahibi, kültürel anlamda en hareketli şehirlerinden biri olma özelliğini bu salonlara borçluydu.
Bugün o salonların çoğu yerini dükkânlara, iş hanlarına bıraktı. Ancak ne zaman o eski caddelerden geçsek, kulağımıza eski bir projeksiyon cihazının tıkırtısı ve o unutulmaz film müzikleri çalınır gibi oluyor. Elazığ’ın o zarif, saygılı ve nostaljik sinema akşamlarını özlememek elde değil.
Bakmadan Geçme
