Futbol kulüplerinin gelişen endüstriyel futbol piyasasında daha etkin aktörler olabilmeleri, onların bu piyasadan daha fazla pay alabilmelerine bağlıdır. Rekabetçi piyasa içinde kulüplerin pastadan maksimum payı alabilme mücadelesi, kulüpleri yeni gelir kaynakları yaratma yoluna itmiştir.

Dünyada ve ülkemizde futbol, günümüzün en gözde endüstrilerinden biri haline gelmiştir. Bu endüstriye yapılan yatırımlar kulüpler ve futbolcularla sınırlı kalma boyutunu aşmış olup artık eğlence, medya, müşterek bahis, spor malzemeleri, ulaşım, turizm sektörü de doğrudan ya da dolaylı olarak bu endüstrideki gelişmeleri izlemekte ve yararlanmaktadır. Milyon dolarlara varan bütçeleri, tesis ve kurumları ile spor kulüplerinin dernek statüsünde yönetilmeleri imkânsız hale gelmiştir. Şirketleşme ve halka açılma kurumsallaşma yönünde önemli bir adımdır, böylelikle kulüpler gerçek profesyoneller tarafından yönetilecektir.

Kulüplerin finansal kaynak gereksinimleri dünyanın en gelişmiş kulüplerinden, en zayıf kulüplerine varıncaya değin artan boyutlarda devam etmektedir. Ülkemizde ki kulüplerin dernek yapılarından kaynaklanan ve sadece aidatlara ve kulüp yöneticilerinin karşıladığı hibe ve bağış yöntemlerine dayanan anlayış bir anlamda demode olmuştur. Kulüplerin borçlanmaya dayanan diğer bir finansman şekli de, dernek biçiminde örgütlenen kulüpler için kapasite olarak sınırlı olmuştur. Kulüpler, ya yönetici konumunda olan kişilerden borçlanmışlar ya da yöneticilerin şahsi kefaleti ile bankalardan borçlana gelmişlerdir.

Futbolun endüstriyel bir süreç içine girmesiyle birlikte, futbol kulüplerinin hızla şirketleşmeye başladıkları görülmektedir. Aslında bu gelişme, futbolun geçirdiği yapısal değişimin de bir göstergesi. Çünkü futbola ilişkin tüm öğelerin nitelik ve niceliksel değişim ve gelişimi, kulüpleri de şirketleşmeye zorladı. Futbol pastasından daha fazla pay alabilmenin yolu günümüzde şirketleşmekten geçiyor. “Şirketleşmenin kulüplere sağlayacağı pek çok fayda bulunmakla birlikte; bu yararları iki başlık altında toplamak mümkündür. Bunlardan birincisi: Kurumsallaşma ve profesyonelleşme; ikincisi ise gelir kaynaklarının arttırılmasıdır”.

Türkiye’de mevcut bulunan futbol kulüplerinin büyük bir kısmı hukuken dernek statüsünde olup, çok az bir kısmı şirketleşmiş durumdadır.

Futbol kulüplerinin şirketleşmesinde taraftar gücü, sportif başarı ve deneyim, gayrimenkul ve altyapı varlığı, kamuoyundaki itibar, ulusal ve uluslar arası ölçekteki hayran potansiyeli artı değerler olarak görünmektedir. Aynı kapsam içerisinde var olan zaaflar ise, başarıların ticari getiriye dönüşmemesi, mali ve idari yönetimde organizasyon eksiklikleri, planlama ve strateji yoksunluğu, geleceği ipotek altına alan ölçüsüz borçlanmalar, yönetimde kalite erozyonu, bağımsız denetim ve saydam bütçe eksikliği olarak belirmektedir. Şirketleşme, dernek yapılarının bir çeşit alternatif modelidir. Kurumsallaşma ve profesyonelleşmeyi sağlama açısından önemli bir organizasyondur. Ayrıca, şirketleşme ile birlikte kulüplerin Dernekler Kanunu’ na tabi olmaları dolayısıyla, daha önce bu statüleri gereği yapılamayan birçok ticari faaliyet yapılabilir hale gelecek, gelir kaynakları çeşitlendirilecek düzenli bir nakit akımı sağlanacaktır. Şirketleşme modelleri ise; Kulübün doğrudan şirket kurması ya da kurulmuş şirkete ortak olması, Ürünleştirme şirketi, Gayrimenkul yatırım ortaklığı, Yatırım şirketi şeklinde örgütlenmektedirler.

Tüm bu gelişmeler ışığında Elazığ Spor Kulübünün, federasyonun ve kulüp yöneticilerinin gelirleriyle ayakta kalması, dünyaya ve Avrupa’ya entegre olması mümkün değildir. Elazığ Spor kulübünün profesyonel ve doğru bir şekilde şirketleşerek, halka açılma, gayrimenkul yatırım ortaklığına yönelme şeklinde yurtiçi ve yurtdışında çok önemli ticari avantajlardan yararlanmalıdır. Böylece Elazığ Spor Kulübünün Şirketleşerek, halka açılması, halka açık şirket haline gelmesi, yerli ve yabancı yatırımcılara cazip hale gelecek, kulüp yönetimini daha profesyonel bir yönetim sergilemeye yönlendirip, gelir kaynaklarını çeşitlendirecektir. Ancak spor kulüplerinin şirketleşmesi her zaman yanlış şirketleşme ve yanlış halka arz modelleriyle sermaye piyasalarına açılmak, spor kulüplerini çok ciddi finansal krizleri karşı karşıya kalabileceklerini göz ardı etmemek gerekmektedir. Elazığ Spor kulübünün şirketleşmenin esas amacı, kurumlaşarak ticari avantajlar elde edebilmek olmalıdır. Önümüzdeki süreç de Elazığ Sporun şirketleşmesi ile ilgili çalışmalar, bilimsel metotlar ışığında daha önceden şirketleşmiş spor kulüplerinin modelleri incelenerek değerlendirilmelidir. Elazığ sporun sağlıklı bir şekilde şirketleşerek kurumsallaşması, geçmişte yaşanan birçok problemi aza indirerek, çağdaş bir spor kulübü yönetim yapısına kavuşmasını sağlayacaktır.



Kaynaklar:


Ercan Alptürk, Futbol Endüstrisi Ve Kulüplerin Şirketleşme Gerçeği,2009

Şakir Dorukkaya, Türkiye de Futbol Kulüplerinin Şirketleşmesi, Halka Açılması, Finansmanı ve Vergileme, 1998

Tuğrul Akşar, Futbol Kulüplerinin Şirketleşmesi, Halka Arzı ve Kredilendirilmesi, Aralık,2005