• BIST 104.123
  • Altın 145,814
  • Dolar 3,4910
  • Euro 4,1702
  • Elazığ 21 °C

FUTBOLDA KARAPARA AKLAMA

Sebahattin Devecioğlu

Doç.Dr.Sebahattin Devecioğlu. Son 20 yılda eğlence sporu olmaktan çıkan futbol, suç ekonomisiyle küresel  endüstri haline dönüştü. 38 milyonu bulan üyesiyle futbol endüstrisi, hile, yolsuzluk ve para aklamak için kullanılır hale geldi Futbol oyununun bir spor olduğuna inananların yanı sıra son 20 yılda bu özelliğini kaybederek, suç ekonomisiyle birlikte endüstri haline dönüşen futbol, resmî rakamlara göre 38 milyonu bulan futbolcusuyla kara paranın aklandığı, hilenin, yolsuzluğun ve vergi kaçakçılığının olduğu bir spor haline geldi. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı’nın (OECD) karapara aklamayla mücadeleyi yürüten Mali Eylem Görev Gücü (FATF), “Futbol Sektörü Aracılığıyla Karapara Aklama’’ konulu raporuyla, 265 milyon kişinin oynadığı futbolun öteki yüzünü ortaya koydu.

Avrupa pazarı 13.8 milyar lira Rapora göre, futbol oynayanların yüzde 8’ini kadınlar oluşturuyor. Dünyadaki 162 ülkenin nüfusu 38 milyondan az olduğu düşünülürse 38 milyon futbolcusuyla bu sektör neredeyse bir ülke büyüklüğüne sahip. Hakem ve diğer yetkililerin sayısı 5 milyon, kulüp sayısı da 301 bin. En fazla kayıtlı futbolcu 6 milyonla Almanya’da bulunuyor. Bunu 4 milyonla ABD, 2 milyonla Brezilya, 1’er milyonla İngiltere, Güney Afrika, Hollanda ve Japonya, 400’er binle de Kanada, Rusya, Çin, Ukrayna, Çek Cumhuriyeti, Polonya, İspanya, Avusturya, Şili ve İran izliyor. Futbolda sadece Avrupa pazarının büyüklüğü 13.8 milyar liraya ulaşıyor. Avrupa’nın en büyük ligleri arasında İngiltere’de futbol gelirleri yılda 2 milyar 273 milyon avro, Almanya’da 1 milyar 379 milyon avro, İspanya’da 1 milyar 326 milyon avro, İtalya’da 1 milyar 163 milyon avro, Fransa’da da 972 milyon avro olarak belirleniyor.

     Futbolun sosyal yönü: Futbol sektöründe yasa dışı işlemler çoğunlukla yetkililere bildirilmiyor. Taraftarlar, paranın kaynağını önemsemiyor. İnsanlar, kulübe para sağlayan başkanlara sempatiyle yaklaşıyor. Diğer yandan futbol kulübü sahibi olmak, suç dünyasından gelseler bile patronlara önemli bir sosyal statü sağlıyor. Bu statü, yerel idarecilerle de daha iyi ilişki kurulmasına katkıda bulunuyor. Örneğin bazı ülkelerde futbol kulübü yöneticileri çoğunlukla inşaat sektöründen geliyor.

Para hızlı akarsa...

Futbol endüstrisinin büyüklüğünün önemli bir para akışına neden olduğunu, bunun da hile, yolsuzluk, vergi kaçakçılığı ve karapara aklamayı beraberinde getirdiğine işaret edilen raporda, futbolun yasadışı faaliyetlerde kullanımına olanak veren zayıf yönleri şöyle sıralandı:

» Futbol pazarına girmek çok kolay. Girişte engeller ya yok ya da çok az.

» Uluslararası transferler ile televizyon ve sponsorluk gelirlerinin çok hızlı yükselmesi, futbolcu alım satımlarını, menejerlerin, sponsorların ve futbolla ilgilenen diğer kişilerin sayısını arttırdı. Bu da para akışında hileli işlemlerin gizlenmesini kolaylaştırdı.

» Kulüplerle ilgili yasal düzenlemelerin, denetimlerin yeterli veya hiç olmaması bu kulüplere sahip olmayı kolaylaştırıyor.

» Uluslararası transfer piyasasında yapılan büyük hacimli işlemler, ulusal futbol organizasyonları tarafından kontrol edilemiyor.

» Uluslararası transferler, karaparanın aklanması için çeşitli fırsatlar sunuyor.

» ‘Maçı kazanan bütün pazarı kazanır’ mantığı, bir maç kaybedince gelirdeki azalma, kulüpleri karapara aklayıcılarının hedefi haline getiriyor.

Futbolcuların transfer bedellerinin rasyonel olmayan ve kontrolsüz şekilde artması. Özellikle uluslararası transferler, karaparanın aklanması için çeşitli fırsatlar sunuyor.

»Futbol kulüplerinin finansman gereksinimi: Sektörün büyümesine rağmen birçok spor kulübü hala finansal yönden sıkıntı çekiyor. Bu da kulüplerin şüpheli kişilerin para tekliflerini kabul etmesine neden oluyor. Futboldaki ''maçı kazanan bütün pazarı kazanır'' mantığı, 1 maç kaybedince gelirlerdeki azalma, kulüpleri, kara para aklayıcılarının hedefi haline getiriyor. Finansal zorluk içindeki kulüpler de, ''finansal doping''e gereksinim duyuyor.

»Bazı oyuncuların sosyal zayıflığı: Özellikle genç ve deneyimsiz oyuncular, yanlış yönlendirildiklerinde kolayca şüpheli işlemlere konu olabiliyor.

»Bahisle maç sonuçları ayarlanıyor, değiştirilebiliyor Bahis oyunları da bu spor için önemli bir kaynak oluşturuyor. Bahisle spor faaliyetlerinde maç sonuçları ayarlanabiliyor, değiştirilebiliyor. Bu hem yasadışı süreçlere neden oluyor hem de karapara aklama amacıyla kullanılıyor. Bahis oyunlarında internetin kullanılması da para aklama riskini arttırıyor. 2008 yılında Asya’da Interpol’un dahil olduğu yasadışı bir futbol bahsinde 1300 kişi tutuklanmış ve bu olayda 16 milyon dolar nakit para ele geçirilmişti. Bu olayda yapılan işleminin parasal boyutunun 1.5 milyar dolar olduğu tahmin ediliyordu.

» İsim hakları, sponsorluk ve reklam düzenlemeleri de karaparanın kullanıldığı bir alan. Dünyaca tanınan futbolcular, imaj hakları ya da marka olan isim hakları için genellikle yurtdışında kayıtlı bir işletmeye sahip oluyor. Bu da onlara vergi kaçırma, hatta bazı durumlarda karapara aklama olanağı sağlıyor.

» Yasa dışı insan trafiği de etkili yöntemlerden biri. Özellikle Afrika ve Latin Amerika ülkelerinden genç oyuncular, uluslararası transfer gibi gösterilip, futbol kulüplerince Avrupa’ya sokulabiliyor.

» Kumar gelirlerinin elde edilmesi için maç sonuçlarının organize edilmesiyle kulüplerin lig sıralaması bile değişebiliyor.

» Yasak olmasına rağmen futbolcular doping ilaçları kullanabiliyor. Bu ilaçlar son dönemde internetten de kolaycı edinilebiliyor. Bunlar da küresel bir endüstri haline gelen futbolda, her türlü hileli işin yapılacağını ortaya koyuyor.

Para nasıl aklanıyor

Raporda, futbol sektöründe karapara aklama amacıyla kullanılan yöntemlere ilişkin şu ifadeler kullanıldı:

» Karapara aklayıcıları, futbol kulüplerini mükemmel bir karapara aklama aracı olarak görüyor. Futbol, karapara aklamaya elverişli bir ortam sunuyor.

» Futbol kulüpleri, bazı durumlarda sosyal ilişkiler kurarak, devletten ihale alıyor.

» Uluslararası transfer pazarının genişlemesi, televizyon pazarının serbestleşmesi, özel televizyon ağlarının yaygınlaşması, spor kulüplerinin bütçelerinin, bu da futbolcu ücretlerinin artmasına neden oldu. Uluslararası futbolcu transferleri, vergi kaçırmaya, hatta bu işlemlerin içine gizlenerek hileli işlemlerde bulunmaya ve karapara aklamaya olanak veriyor. Transfer bedelleri de olduğundan yüksek gösterilebiliyor. FIFA’ya kayıtlı 4000 futbol acentesi

bulunuyor. Futbolculara transferlerde ücret dışında ödeme yapılması (ev, araba) da işlemleri saydamlık dışı bırakıyor.

Kaynak : http://arsiv.taraf.com.tr/haber­mafya­para­sike­iste­futbol­iste­42705/

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2005 Elazığ Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.