Bugün yeni bir kitaptan bahsedeceğim. Kitabın adı yazımızın başlığı ile aynı “ Kar mı yağmış şu Harput’un Başına” Yazarı Ankara’da ikamet eden ve Kültür Bakanlığından Emekli bir bürokrat olan Sayın Sevim Anagür Koyunoğlu. Kitabı yayınlayan ise Elazığ Kültür ve Tanıtma Vakfı.
Kitap bir tarihi roman. Harput’un 19. Yüzyılını tafsilatlı bir şekilde anlatıyor. Sadece 19 yüzyıl değil, yer yer daha önceki geçmişi ile de Harput tarihi hakkında bilgiler de veriliyor.
1830 ların başında Mehmet Reşit Paşa’nın Diyarbakır valiliğine atanması ve Harput’un Mezra’ya (bugünkü Elazığ’ın kurulu olduğu bölge) şehrin tedricen taşınmasını, Harput şehrinin ikbal yıldızının nasıl ve ne şekilde sönmeye başladığını gayet güzel bir biçimde gözler önüne seriyor.
Kitabın kahramanı ise Harput’lu bir tabib olan Ahmet Vefik. Tıp tahsilini yaptıktan sonra Harput’a yerleşen ve sonradan Mehmet Reşit Paşa ile dost ve özel doktoru olan Ahmet Vefik onunla birlikte şehirin değişimi ile ilgili bir çok olaya tanıklık ediyor. Bu arada Ahmet Vefik, Reşit Paşa’ya Harput ile ilgili bilgiler verirken bizler de Harput ile ilgili bilgi sahibi oluyoruz.
Mesela Şehrin mezra’ya taşınması ve yarattığı problemler irdelenirken şöyle bir bölüm var. Vilayete gitmek için Mezra’ya inen ve Mezra’dan yukarı şehire yorgunluktan bitmiş halde dönen Hoca Ragıp Efendi kendine hakim olamamış şöyle demişti.
Baba çıka yol yol değil ki! Ya da bu derdi başımıza açanlar kör bıçaklara gele sözleri halkın çaresizliğinin ifadadesinden başka bir şey değildi.(shf.184)
Sözleri halkın bu yer değişiminden nasıl muzdarip olduğunu ifade etmektedir. Ayrıca halkın bu zorluklarla başedemediği için Harput’u yavaş yavaş nasıl terketmek zorunda kaldığı gayet güzel ifadelerle kitapta anlatılmaktadır. Diğer taraftan Harput Tarihi ile ilgili önemli bir husus olan Harput’ta Misyoner okullarının nasıl kurulduğu, ne amaçla kurulduğu ve ne türden faaliyetler yaptıkları hususunda bile bilgiler bulabilmek mümkün.
Kitabın en önemli yanı tarihi belge ve bilgilere dayanılarak yazılan bir roman olması. Bu sayede romanı okurken Harput ile ilgili tarihi bilgilerin de öğrenilmesi mümkün olmakta.
Yazar kitabın sonunda kaynaklar kısmında faydalandığı bu eserlerin bir listesini de vermeyi ihmal etmemiş. Buradan da anlaşılıyor ki, yazar bu romanı yazmadan önce epeyce bir kaynak taraması yapmış ve bu kaynaklardan ziyadesiyle istifade etmiş.
İçerisindeki Harput özlemini gidermek ve doğduğu şehre vefa borcunu ödemek amacıyla bu eseri kaleme aldığını önsözünde belirten yazarı şehrimizin tarihine ve kültürüne yaptığı bu katkıdan dolayı kutluyor, Bu eseri yayınlayan Elazığ Kültür ve Tanıtma Vakfına teşekkür ediyorum.
Eserin Tam Künyesi:
Sevim Anagür Koyunoğlu; Kar mı Yağmış Şu Harput’un Başına, Elazığ Kültür ve Tanıtma Vakfı Yayınları No:4, Ankara 2009.
İsteme Adresi: Elazığ Kültür ve Tanıtma Vakfı Sokullu Mehmet Paşa Cad. Ece Sokak No 15/3 Dikmen/ ANKARA Tlf. 0 312 4802880