FUTBOLDA REKABETCÝ YAKLAÞIM
Rekabet, kaynaklarý israf etmeksizin en verimli bir biçimde ve teknikte üretime tahsis edilmesini (üretimde etkinlik), tüketicilerin ihtiyacý olan mal ve hizmetlerin, o mal ve hizmete atfettikleri iktisadi deðere uygun daðýlýmýnýn gerçekleþtirilmesini (kaynak daðýlýmýnda etkinlik) ve sýnýrsýz ihtiyaç ve farklý zevkleri karþýlamak için teknoloji, ürün ve üretim süreçlerinde sürekli iyileþtirmelerde bulunmayý (dinamik etkinlik) saðlar..Rekabet, yüksek performansa ulaþmanýn yoludur. Performans, kalite, etkinlik verimlilik, yenilik ve yaratýcýlýk, karlýlýk, düþük maliyet gibi temel göstergelere bakýlarak ölçülebilir. Rekabetin olmadýðý ortamlarda tüm bu temel göstergelerde arzu edilen hedeflere ulaþýlamaz .
Günümüzde spor, uluslararasý iliþkilerin baþlýca unsurlarýndan biri haline gelmiþ ve sadece devletler arasý olma boyutunu çoktan aþmýþtýr. Avrupa Birliði Komisyonu na göre spor, Avrupa vatandaþlarýný birbirlerine en çok yaklaþtýran etmendir ve bu niteliði ile günümüz toplumunda çok önemli bir sosyal ve siyasal iþlevi yerine getirmektedir. Spor, kitleleri din, ýrk, etnik köken, cinsiyet, ekonomik ve sosyal düzey gözetmeksizin birleþtiren en önemli sosyolojik dinamik haline gelmiþtir. Bu kadar önemli iþlevleri bulunan spora Avrupa Birliði, kurucu belgesi Roma Antlaþmasý ve onu revize eden Amsterdam Antlaþmasý nýn doðrudan ilgili bir hüküm içermemesi yüzünden, serbest piyasa ekonomisi kurallarý ve özellikle rekabet hukuku aracýlýðý ile taraf olmakta, düzenleme ve yargý kararlarý alabilmektedir. Ancak spor, rekabetin geçerli olduðu diðer alanlardan farklý bir özelliðe sahiptir; bütün ekonomik rekabetlerde gayret rakipleri yok etmek ve olabildiðince piyasaya hakim olabilmek, tek kalmak iken, spor serbest rekabete çok açýk ise de, rakipler arasýnda bir dayanýþmanýn da var olduðu farklý bir alandýr. Zira sporda rakip kalmazsa yarýþma da olmaz..
Spor alanýnda rekabet hýzla tüm dünyaya yayýlýrken, Sporcular, ülkeler, yönetimler, organizasyonlar, kulüpler, federasyonlar, þirketler, iletiþim kurumlarý, arasýnda ve spora iliþkin transfer, yayýn gelirleri, sponsorluk, reklam vbg. alanlarda, sportif baþarý dýþýnda kar amacýnýn ön plana çýkmasý rekabete dayalý ortamýn geliþmesini saðlamýþtýr. Bu rekabet ortamýnýn olumlu bir çok kazanýmýnýn yaný sýra sporda yaþanan þiddet, doping, küfür, gibi olaylar, sporda toplumlarýn korumaya çalýþtýðý kültürel deðerlerine zarar verici aykýrý davranýþlar da giderek artmaya baþlamýþtýr. Günümüzdeki geliþmeler futboldaki, sportif baþarý dýþýnda çok yakýndan incelendiðinde rekabet kavramýyla ne kadar iliþkili olduðunu gösteriyor ki, önemli olan her alanda olduðu gibi rekabetin spor alanýnda da sahip olunan deðerlerin kaybolmamasýna neden olmayacak þekilde yapýlabilmesidir.
New York ta yapýlan Uluslararasý Rekabet Hukuku ve Politikasý Konferansý nda Jean-François Pons un; Spor ve rekabet iliþkisine dair; “Son yýllarda açýlan sporla ilgili rekabet davalarýnýn (60 kadar) sayýsýnda bir artýþ olduðunu bunun da spor sektörünün giderek büyümesine ve Avrupa Adalet Divaný nýn Aralýk 1995 tarihli "Bosman" kararýyla futbolcularýn transfer kurallarýný serbestleþtirmesinden sonra ilgili taraflara bu iþin de tüm diðer ekonomik faaliyetlerde olduðu gibi Topluluk kanunlarýna göre yapýlmasý gerektiðini anlatmasýnýn bir sonucu olduðunu” ifade ederek. Futbol sektöründeki ekonomik büyümenin asýl sebebini yayýn haklarýnýn deðerinin artmasýna, bunu da televizyon sektöründeki teknolojik geliþmeye baðlamaktadýrlar.
Yapýlan araþtýrmalar da Türk Futbolundaki rekabet düzeyi iddia edilenin aksine nisbi olarak gerilemektedir. Þampiyonluklarýn sadece 4 takým tarafýndan kazanýlmýþ olmasý da bu görüþü desteklemektedir. Profesyonel ligin 3-4 takýmdan oluþtuðunu düþünerek bu takýmlar arasýndaki maçlarý yorumlayarak, futbolumuzun geleceðini belirlemek yanlýþtýr. Anadolu takýmlarýnýn altyapý ve finansal yönden desteklenmesi ve teþvik edilmesi hem futboldaki rekabet düzeyini artýracak hem de futbol sektörünün geliþmesine katkýda bulunacaktýr. Kuþkusuz futboldaki rekabet düzeyinin artmasý ise en çok seyircileri -taraftarlarý memnun edecektir.
KAYNAKLAR
1-http://www.canaktan.org/egitim/universite-reform/aka_rekabet.htm
2- ERKÝNER,K., Spor ve AB üyeliði, Radikal, 5 Ekim 2002
3-http://www.escrc.com/www/fforumayrinti.asp?FID=296
4- F. Halýcýoglu,Referans (Finansal Forum) gazetesi,Ýstanbul, 17 Haziran 1998
|