İnsanlar yaşadıkları ilin gerek sosyal dokusu ve gerekse de iş, istihdam, gelir düzeyi ve işsizlik oranlarına bakarak gelişmişliğine karar veriler ve bunun yanında da yöneticilerden taleplerde bulunurlar. Yönetici dediğimiz Elazığ için kimler olabilir. Hemen duyar gibiyim cevabınızı; hem siyasi iktidar, hem de yerel yöneticilerdir diyorsunuz.
Evet öncelikle teşhisi yapmadan önce muhataplarımızı bilelim diye bu yöneticilerimiz kim olabiliri sordum.
Teşhis kısmı ise, ne bu sitede bize ayrılan kısma sığar nede zaman yeter ama belli başlıklarla dokunalım istedim ahu zara.
Elazığ, Terör illetinden direk etkilenen illerin başında gelir çünkü tam ortasındadır, gerek terör odaklarınca ve gerekse devlet kurumlarınca bilinir ki stratejik bir konumu vardır Elazığ ın, hal böyle olunca elbetteki en çok mağdur olan illerin başında gelmektedir.
1980-1985 yıllarında ilimiz en çok göç veren illerin başında geliyor ortalama olarak bu oran %36,5 ve sayısı da yine ortalama olarak 3500 civarındadır. Göç veren bir ilin aynı zamanda göç alan iller arasında olması ise Dünyada eşine rastlanmayan bir durumdur. Maddenin tabiatına aykırıdır ama Elazığ bu konuda da ilk olmuştur.
Haliyle böyle bir demografik dalgalanmada şehrin Sosyal dokusu da değişmiştir. işsizlik, genel bütçeye üretimle illerin katılımı, okuma yazma oranı, GSYİH gibi değerlendirmelerde Elazığ mevcut araştırmalarda hep mağdur edilen il olmuştur.
Beş yıllık planlama gereği alınan istatistiki bilgilere göre 2006 yılı sonu itibarıyla Türkiye de istihdam oranı % 43,7 iken, Elazığ da bu oran %37.20, işgücüne katılma oranı % 48,7 iken, Elazığ da % 38.70 oranları ile Türkiye ortalamasının altındadır. Ancak Türkiye de işsizlik oranı %10,3 iken, Elazığ da bu oran % 17,9 ile Türkiye ortalamasının çok üstündedir. Elazığ, TUİK in açıklamış olduğu işsizlik sıralamasında ilk sıralarda gelmektedir.
Elazığ da İŞ-KUR a kayıtlı işsizlerin yaş ortalamasına bakıldığında yaklaşık % 65 i 15-30 yaş aralığındadır. Bu oran üretimde aktif kullanılmamaktadır. Gerekli çalışmalar yapılabilirse girişimci ve nitelikli gençlerin bulunması konusunda sıkıntı çekilmeyecektir. Ayrıca bu işsiz ordusu içerisindeki kadınların da payı %12 dir
Elazığ ın bulunduğu bölgedeki iller ile kıyaslaması yapıldığında ise durum daha işler acısıdır, Doğu Anadolu Bölgesinde yer alan illerin GSYİH nın büyüme hızlarına bakıldığında; Elazığ ın Türkiye ortalamasının altında kaldığı, Elazığ ilinin tarım sektöründe, büyüme hızı Türkiye ortalamasının üzerinde iken sanayi sektöründe % 1,6 lık oran ile Malatya, Bingöl, Tunceli gibi illerin gerisinde kalmaktadır.
Elazığ İlinin 5 yıllık (2002-2006) dönemdeki işsizlik tablosuna bakıldığında 2002 yılında 2174, 2003 yılında 4547, 2004 yılında 7077, 2005 yılında ise 9172 ve 2006 yılında 12057 işsiz bulunmaktadır. 2008 sonu itibarıyla yaşanan krizin etkileri daha net alınamamıştır. Fakat Türkiye geneli düşünüldüğünde Elazığ için işsizlik sayısının arttığı kaçınılmazdır.
Ben dahi yazımı okurken sıkıldım, sayılara boğdum haliyle ama bu sayılar Elazığ ın meselelerini ortaya koyuyor.
İşte bundan sonrası önemli ben, siz değerli hemşerilerime tespitleri sıraladım ve yukarıda da bir soru sordum. Yönetici kimdir diye Elazığ için.
Yaklaşık 30 yıllık bir bikrimin sonucudur bu tespitler ama çözüm olarak ortaya konulan bir durum olsaydı Elazığ konum itibarıyla daha iyi bir yerde olurdu.
Bugün bu meselenin çözümü noktasında en akla yatkın olanı bana göre aktif birey olmaktır. Bu aktif bireylik öncelikle sorunları ve sorumluları görmemize ve tedbirleri almamıza yol açacaktır.
Sosyal dokunun en azından bu haliyle korunması için gerekli girişimler yapılmalı, sosyal devlet adına yapılan destekler (kömür, yiyecek, giyecek gibi) mağduriyeti gerçekten olan ailelere yöneltilmeli; hazıra konma anlayışının yerine insanlara gerekli eğitim verilirken bir yandan da altyapı oluşturulmalıdır. Tarafımızdan yapılan bu önerilerin acil hayata geçirilebilmesi için ise bahsettiğim o aktif birey anlayışı hakim olmalıdır insanlarda.
O zaman her Elazığlı aktif bireyliğin gereklerini yerine getirmelidir...
Siz değerli okuyucuları sayılara boğduğum için özür diler; hayırlı günler dilerim..